DASK’ın iklim kapsamı genişliyor: 11,8 milyon konut hedefleniyor
Gün boyu COP31’de iklim sorumluluğu konuşulurken, hanelerin afet karşısındaki güvencesini doğrudan ilgilendiren bir plan daha sessizce duyuruldu. DASK’ın sel ve diğer iklim kaynaklı riskleri de kapsayacak Zorunlu Afet Sigortası’na dönüştürülmesi, bu nedenle sıradan bir sektör haberi değil.
Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Kutluhan Taşkın, Antalya’daki Sigorta Evi açılışında, DASK’ın kapsamının genişletilerek iklim kaynaklı afetleri de içerecek biçimde düzenlenmesinin planlandığını açıkladı. Haberde aktarılan hedef, 11,8 milyon konutu bu güvence kapsamına almak. Burada dikkat edilmesi gereken, yeni kapsamın yürürlüğe girdiği değil, böyle bir dönüşümün ve hedefin açıklandığıdır.
Bu ayrım önemli; çünkü sigorta, afet yaşandıktan sonra kaybı konuşmaktan ibaret değil, kaybın haneler ve ekonomi üzerindeki mali etkisini yönetme araçlarından biri. Taşkın, iklim değişikliğinin yalnızca çevreyle ilgili olmadığını; finansal istikrarı, yatırımları ve sürdürülebilir kalkınmayı da etkilediğini söyledi. Dolayısıyla DASK’ın kapsamı hakkındaki karar, doğrudan çok sayıda konutun hangi risklere karşı güvence arayabileceğiyle ilgili.
Haberdeki 11,8 milyon rakamı da planın ölçeğini gösteriyor. Bu, dar bir pilot uygulama ya da sınırlı bir ürün değişikliğinden söz edilmediğini ortaya koyan bir hedef; ancak tek başına kaç kişinin ne zaman ve hangi koşullarla kapsama gireceğini açıklamıyor. Bu nedenle rakamı tamamlanmış bir güvence gibi okumamak, hedef ile uygulama arasındaki farkı korumak gerekiyor.
Açıklamanın yapıldığı programda kamu kurumları, uluslararası kuruluşlar ve sigorta sektörü temsilcileri, iklim taahhütlerinin uygulanabilir projelere dönüşmesini ve afetlere karşı finansal dayanıklılığın güçlendirilmesini ele aldı. Taşkın, sigorta ve reasürans mekanizmalarının kayıpları önlemeye, belirsizlikleri azaltmaya ve iklim uyumu yatırımlarını desteklemeye katkı sunabileceğini belirtti. Bu çerçeve, sigortayı yalnızca poliçe sahibi ile şirket arasındaki bir işlem değil, afet risklerine karşı daha geniş bir dayanıklılık başlığı olarak konumlandırıyor.
Fakat bu başlığın gerçek anlamı, hedefin nasıl hayata geçirileceğinde ortaya çıkacak. Haberde primlerin, teminat sınırlarının, uygulama takviminin ya da hangi risklerin hangi şartlarla kapsanacağının ayrıntısı yer almıyor. Bu bilgiler olmadan 11,8 milyon konut hedefinin hane halkına sağlayacağı güvencenin kapsamını değerlendirmek mümkün değil; açıklanan niyetin, uygulanabilir ve anlaşılır bir düzenlemeye dönüşüp dönüşmediği izlenmeli.
İklim riskleri için sigorta kapsamını genişletme planı, bu yüzden manşetlerin gerisinde kalmaması gereken bir kamu politikası konusu. Çünkü mesele yalnızca yeni bir sigorta tanımı değil; afet karşısında hangi kayıpların güvence altına alınacağı ve hedeflenen genişlemenin nasıl işleyeceği. 11,8 milyon konutluk hedefin değeri, ancak kapsam ve uygulama ayrıntıları netleştiğinde ölçülebilecek.
Bu köşe, Net Duruş yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.