Gondwana Research dergisinde yayımlanan uluslararası araştırmaya göre, İspanya ve Portekiz’in üzerinde bulunduğu İber Yarımadası’nın hareket yönü değişti. Uydu jeodezi ölçümleri ve deprem verilerini inceleyen bilim insanları, yarımadanın Afrika Levhası’nın etkisiyle artık saat yönünde döndüğünü belirledi.
Hareket yılda birkaç milimetre hızla gerçekleşiyor ve özellikle İspanya ile Portekiz’in batı ve güneybatı kesimlerinde daha belirgin görülüyor. Araştırmacılar, yer kabuğundaki hareketleri ve gerilimleri inceleyerek Avrupa ile Afrika arasındaki tektonik süreçleri değerlendirdi.
Araştırmaya göre İber Yarımadası, jeolojik geçmişinde milyonlarca yıl boyunca saat yönünün tersine dönüyordu; günümüzde ise bu hareket yön değiştirmiş durumda. Kuzey Atlantik’in açılmasıyla Avrasya’dan ayrılan İber bloğu güneybatıya sürüklendi ve yaklaşık 200 kilometrelik yer değiştirme sonucunda bugünkü konumuna yaklaştı.
Yeni hareketin temelinde Afrika ve Avrasya levhalarının birbirine yaklaşmayı sürdürmesi bulunuyor. Araştırmacı Asier Madariaga, iki levhanın yılda yaklaşık 4-6 milimetre birbirine yaklaştığını belirtti.
Cebelitarık Boğazı çevresindeki karmaşık tektonik yapı, bu hareketlerin İber Yarımadası’na nasıl yansıdığını anlamayı güçleştiriyor. Afrika Levhası’nın oluşturduğu sıkıştırma kuvvetleri, yarımadanın batı ve güneybatı kesimlerinde etkili oluyor.
Araştırma bulgularının, Avrupa ile Afrika arasındaki aktif tektonik yapıların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Verilerin, aktif fayların incelenmesi ve Pirene Dağları çevresindeki deprem tehlikesinin daha doğru değerlendirilmesi açısından önem taşıdığı belirtildi.
